Каликова Алина Ивановна — пукане театрӗн чӑваш актриси, педагог. Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артисчӗ (2015), Чӑваш патшалӑх пукане театрӗн сцени ҫинчи ӑста, труппа ертӳҫи (1994 ҫултанпа). Чӑваш Республикин Театр ӗҫченӗсен пӗрлӗхӗн членӗ.

Пурнӑҫӗ

Каликова Алина Ивановна 1968 ҫулхи авӑнӑн 7-мӗшӗнче Чӑваш АССРӗнчи Элӗк районӗнчи Мартынкасси ялӗнче ҫуралнӑ.

1987 ҫулта Чӑваш республикинчи культурӑпа ҫут ӗҫ училищин хореографи уйрӑмне «пултарулӑх хореографи коллективӗн ертӳҫи» специальноҫпе вӗренсе пӗтернӗ. 2009 ҫулта И. Н. Ульянов ячӗллӗ Чӑваш патшалӑх университечӗн чӑваш филологийӗпе культура факультетӗнче «филолог» специальноҫпе аслӑ пӗлӳ илнӗ. 2020 ҫулта Санкт-Петербургри квалификацие ӳстерекен тата профессионалсене тепӗр хут хатӗрлекен университетра «Театр куравӗсемпе уявсен режиссури» специальноҫпе вӗреннӗ.

Ӗҫӗ-хӗлне 1987 ҫулта Элӗк районӗнчи «Ленинская искра» колхозӑн Лапракассинчи ял клубӗнче хореографи коллективӗн ертӳҫи пулса пуҫланӑ. 1991–1993 ҫулсенче Тутарстан Республикин Элмет районӗнчи Клементейкӑри пӗтӗмӗшле пӗлӳ паракан вӑтам шкулта чӑваш чӗлхипе литература вӗрентекенӗ пулса ӗҫленӗ.

1989 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗнчен Каликова Алина Чӑваш патшалӑх пукане театрӗнче ӗҫлет. 1994 ҫултанпа актёр ӗҫӗ-хӗлне труппа ертӳҫи должноҫӗнчи администраци ӗҫӗпе пӗрлештерсе пырать.

Пултарулӑхӗ

Каликова Алина — театрӑн хальхи труппинчи аслӑ ӑрури, сцени ҫинчи ӑстасен йышӗнчи чи нумай опытлӑ актрисисенчен пӗри. Нумай ҫул пултаруллӑ ӗҫленӗ вӑхӑтра вӑл 130 ытла спектакльпе театр куравӗнче 200 роле яхӑн вылянӑ.

Тӗрлӗ театр пуканисемпе: алсишлӗ, туяллӑ, планшетлӑ пуканесемпе, марионеткӑсемпе тата ыттисемпе те ӑста ӗҫлет.

Актриса тӗрлӗ ҫулсенче вылянӑ сцени ҫинчи чи пӗлтерӗшлӗ ӗҫӗсен шутӗнче:

• Илемпи (Раиса Сарпин «Ҫӑлтӑрлӑ ӗмӗт»);
• Хӗвел пики (Р. Сарпин «Уйӑх ҫинчи хӗр»);
• Шип (Юхма Мишшин «Шип ятлӑ чӗпӗ»);
• Ӑста хӗр (В. Одоевский тӑрӑх лартнӑ «Мороз Иваныч»);
• Хӗрача (С. Прокофьеван «Самый большой друг»);
• Анюк (Л. Сачкован «Шалунишка»);
• Тилӗ (С. Козловӑн «Ежик и елка»);
• Хӗрлӗ Кушак («Компьютерная мышка»);
• Юр Пике (Ҫӗнӗ ҫул интермедийӗ, 30 ҫул ытла вылянӑ);
• Ула Курак (С. Дорожкон «Спящая КАРсавица») — ҫак роль «Золотое колечко» фестивальте (Улатимӗр, 2017) «Хӗрарӑмӑн чи лайӑх ролӗ» номинацире ҫӗнтернӗ;
• Пӗчӗк хурах (Х.-К. Андерсен тӑрӑх лартнӑ «Снежная королева», 2019);
• Повар (Ю. Олеша тӑрӑх лартнӑ «Три Толстяка», 2020);
• Усал сивӗ («Снегурочка», 2021) — Театр ӳнерӗн «Эрешлӗ чаршав» XXII республика конкурсӗнчи жюрин ятарлӑ дипломӗ;
• Анне («Мишкина каша», 2022);
• Регана («Король Лир», 2023) — «Карусель сказок» пукане театрӗсен пӗтӗм тӗнчери IV фестивалӗнчи жюрин ятарлӑ призӗ (Шупашкар).

Актрисӑн пултарулӑхӗнче наци постановкисем уйрӑм вырӑн йышӑнаҫҫӗ, унта вӑл уйрӑмах хӑйне евӗрлӗ тата питӗ килӗшӳллӗ сӑнарсем калӑплать:

• Карчӑк («Ташлакан тилӗ»);
• Шӑши («Шупашкар юмахӗ»);
• Нарпи («Сарпике»).

Фестиваль тата гастроль ӗҫ-хӗлӗ

Каликова Алина пӗтӗм тӗнчери, Пӗтӗм Раҫҫейри тата регион хушшинчи театр фестивалӗсене хастар хутшӑнать. 2015–2023 ҫулсенче вӑл Чӑваш Республикин тулашӗнчи вунӑ ытла фестивале хутшӑннӑ, ҫав шутра:

• «Белгородская забава» (Белгород, 2015);
• «Рабочая лошадка» (Чаллӑ, 2016);
• «Вятка – город детства» (Киров, 2016);
• «Шомбай – fest» (Хусан, 2016);
• «Чаепитие в Мытищах» (Мытищи, 2017, 2019);
• «Регионы России. Впервые в Москве!» (Мускав, 2017);
• «Науруз» (Хусан, 2017, 2019);
• «Золотое колечко» (Улатимӗр, 2017, 2019);
• «Белая Вежа» (Брест, Беларуҫ);
• Инклюзи фестивалӗсем: «Есть у каждого из нас звездочка своя» (Ӗпхӳ, 2017), #ЛюдиКакЛюди (Мускав).

Актриса Чӑваш патшалӑх пукане театрӗ йӗркелекен фестивальсене яланах хутшӑнать: уйрӑм куракансем валли хатӗрленӗ «Одинаковыми быть нам необязательно» пӗтӗм тӗнчери фестиваль (2015, 2016, 2019), «ВЕРИТЬ-ЛЮБИТЬ-ТВОРИТЬ» республика фестивалӗ (2019), «Карусель сказок» пукане театрӗсен пӗтӗм тӗнчери фестивалӗ.

«Большие гастроли для детей и молодежи» федераци программин шайӗнче Ҫӗнҫӗпӗре (2019), Новоуральска (2022) гастрольсене ҫӳренӗ. 2019 ҫулта «Ташлакан тилӗ» наци постановкипе Пушкӑртстан Республикинче чӑваш диаспорине культура енӗпе тивӗҫтерсе лартса кӑтартнӑ. 2023 ҫулта, Телейлӗ ачалӑх ҫулталӑкӗнче, Мордва Республикинче «Мишкина каша» спектакльпе гастрольте пулнӑ.

Социаллӑ тата педагогика ӗҫ-хӗлӗ

Каликова Алина социаллӑ пӗлтерӗшлӗ проектсене пурнӑҫлассине хастар хутшӑнать. Вӑл 20 грант проектне хутшӑннӑ, вӗсенчен 10-шӗ социаллӑ тӗллевлӗ тата сывлӑхӗн майӗсем чикӗленнӗ ачасем валли хатӗрленӗ. Вӗсен шутӗнче:

• «К тебе сказка в дом пришла» (2009);
• «Создание и прокат постановок театра кукол в учреждениях социальной защиты и интеграции людей с ограниченными возможностями здоровья» (2010);
• «Театр + общество» (2016);
• «ОСОБЫЕ-РАЗНЫЕ-РАВНЫЕ» (2018).

2019 ҫултанпа Каликова Алина театр ҫумӗнче сывлӑх енчен хавшак ачасене ҫитӗнтерекен ҫемьесене пулӑшма йӗркеленӗ «ОСОБЫЕ-РАЗНЫЕ-РАВНЫЕ» театр студийӗн специалисчӗсенчен пӗри шутланать. Хореограф тата студи педагогӗ пулнӑ май вӑл инклюзивлӑ спектакльсене лартма хутшӑннӑ:

• «Волк и семеро козлят» (2019);
• «Теремок» (2020);
• «История старого дуба» (2021);
• «Серая Звёздочка» (2022, режиссёр);
• «Мухоморша» (2023, режиссёр).

Студин пӗтӗм инклюзивлӑ спектаклӗсем уйрӑм куракансем валли хатӗрленӗ «Одинаковыми быть нам необязательно» пӗтӗм тӗнчери фестивалӗнче пулнӑ.

Хисепӗсем

• Чӑваш Республикин тава тивӗҫлӗ артисчӗ (2015);
• Чӑваш Республикин Патшалӑх Канашӗн Хисеп хучӗ (2010);
• Чӑваш Республикин Культура министерствин Хисеп хучӗ;
• Культура ӗҫченӗсен Раҫҫейри профсоюзӗн Хисеп хучӗ;
• Чӑваш наци конгресӗн Хисеп хучӗ;
• Чӑваш Енри Театр ӗҫченӗсен союзӗн хучӗ (2018);
• Чӑваш Республикин Пуҫлӑхӗн Тав ҫырӑвӗ (2020);
• Чӑваш Енри Театр ӗҫченӗсен союзӗн Хисеп хучӗ;
• Чӑваш Республикин культурӑпа ӳнерти паллӑ ӗҫченсене тивӗҫтерекен патшалӑх стипендийӗ;
• Сӑр тата Хусан хӳтӗлев чикисене тунӑранпа 80 ҫул ҫитнӗ ятпа кӑларнӑ Астӑвӑм медалӗ (2022);
• Театр ӳнерӗн «Чӗнтӗрлӗ чаршав» XXII республика конкурсӗнчи жюрин ятарлӑ дипломӗ («Снегурочка» спектакльте Усал сивӗн ролӗшӗн, 2021);
• «Карусель сказок» пукане театрӗсен пӗтӗм тӗнчери IV фестивалӗнчи жюрин ятарлӑ призӗ («Король Лир» спектакльте Регана ролӗшӗн, 2023);
• «Золотое колечко» фестивальте «Хӗрарӑмӑн чи лайӑх ролӗ» номинацири ҫӗнтерӳ («Спящая КАРсавица» спектакльте Ула Курак ролӗшӗн, 2017).

Ҫавӑн пекех пӑхӑр

• «Ӗҫе юрататӑн пулсан чун пуканере пурӑнма тытӑнать»